Những vấn đề cơ bản cần quan tâm trong triển khai thực hiện chuyển đổi số

Chuyển đổi số hiện nay đã trở thành xu hướng phát triển tất yếu, tạo ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn, thách thức và tiềm ẩn những rủi ro khó lường. Chuyển đổi số không chi giúp tăng năng suất, giảm chi phí mà còn mở ra không gian phái triển mới, tạo ra các giá trị mới ngoài các giá trị truyền thống vốn có. Tuy nhiên về tổng thể, đây là một quá trình lâu dài, phức tạp, sự hiểu lầm về mặt khái niệm sẽ khiến các cấp chính quyền, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp khó có thể xác định được lộ trình, chiến lược đúng đắn, phù hợp trong tiến trình chuyển đổi số. Để chuyển đổi số thành công, các cấp ngành, địa phương cần quan tâm một số vấn đề cơ bản#58; Trước hết cần hiểu về khái niệm số hóa, ứng dụng số hóa (hoạt động số) và chuyển đổi số.

Chuyển đổi số là một quá trình bao gồm nhiều bước với các cấp độ khác nhau, trong đó số hóa là bước khởi đầu. Cần có sự nhận thức thống nhất về mặt khái niệm, phân biệt giữa số hóa, ứng dụng số (hoạt động số) và chuyển đổi số. Vậy số Số hóa là gì: Hiểu theo khái niệm công nghệ thông tin (CNTT) Số hóa là việc chuyển đổi hình thức thông tin của các thực thể (đối tượng, vạn vật) từ dạng vật lý (Analog) sang dạng số (các bit thông tin dữ liệu). Về cơ bản, số hóa có 2 mức độ: Mức độ đơn giản là số hóa dữ liệu và mức độ cao hơn, phức tạp hơn là số hóa quy trình. Số hóa là cấp độ đầu tiên, là nền tảng, bước khởi đầu của quá trình chuyển đổi số.


Ví dụ 1: Văn thư A ở một cơ quan thực hiện số hóa dữ liệu bằng việc scan hồ sơ văn bản (Văn bản, tài liệu kèm theo dạng giấy) thành các file định dạng PDF và lưu vào ổ cứng máy tính cá nhân. Ví dụ 2: Văn thư A scan hồ sơ văn bản thành file định dạng PDF và lưu vào ổ cứng máy tính, sau đó nhập các dữ liệu đặc tả của hồ sơ văn bản (trích yếu, ngày tháng ban hành…), tải các file dữ liệu từ ổ cứng máy tính cá nhân lên nền tảng đám mây thông qua một số phần mềm ứng dụng như: Google Drive, Dropbox,… hệ thống dùng chung của cơ quan để cán bộ và chuyên viên trong cơ quan có thể truy cập và sử dụng tài liệu này. Hai ví dụ nêu trên đều là hình thức số hóa nhưng ở 2 mức độ khác nhau. Ví dụ 1 là số hóa dữ liệu, Ví dụ 2 là số hóa quy trình, hình thức số hóa ở ví dụ 2 cao hơn và phức tạp hơn so với ví dụ 1.

Ảnh: Gò Quao tập trung chỉ đạo thực hiện dịch vụ công trực tuyến mức độ 3.

Ứng dụng số hóa (hoạt động số): Hoạt động số là bước phát triển cao hơn, cụ thể hơn của số hóa. Hoạt động số bao gồm một chuỗi các hoạt động nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả, giảm bớt thời gian trong thao tác, xử lý công việc đã có từ trước, hoạt động số là bước tiếp theo của số hóa, là cấp độ thứ hai của chuyển đổi số. Ví dụ: Sau khi số hóa các tài liệu, hồ sơ, hoạt động số là lựa chọn, sử dụng các phần mềm, các công cụ hỗ trợ trên nền tảng công nghệ để thực hiện các hoạt động gửi, nhận, thống kê, tìm kiếm thông tin…các tài liệu, hồ sơ trên môi trường mạng. Hoạt động này tạo ra hiệu suất làm việc cao hơn, giảm bớt thời gian, chi phí xử lý công việc so với cách làm truyền thống.


Chuyển đổi số là gì: Theo quan điểm phổ biến nhất hiện nay, chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi từ cách sống, cách làm việc truyền thống sang cách sống và làm việc mới dựa trên các nền tảng, công nghệ số. Quá trình chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp dịch vụ công được coi là hoàn thành khi toàn bộ cách thức, quy trình cung cấp dịch vụ công truyền thống của các cơ quan nhà nước phục vụ người dân, tổ chức, doanh nghiệp được chuyển đổi sang cách thức, quy trình mới, thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng, 100% dịch vụ công được thực hiện trực tuyến mức độ 4.


Chuyển đổi số là một quá trình lâu dài, phức tạp, thực hiện trong nhiều năm, bao gồm nhiều bước. Trong quá trình chỉ đạo, điều hành thực hiện chuyển đổi số, để thành công, các cấp chính quyền, các cơ quan, đơn vị cần nhận thức đầy đủ và tập trung giải quyết những vấn đề sau: Thứ nhất, chuyển đổi nhận thức (nhận thức số). Nhận thức đóng vai trò quyết định trong chuyển đổi số, muốn chuyển đổi số trước hết phải chuyển đổi nhận thức. Thứ hai, phát triển hạ tầng số, nền tảng số. Tập trung phát triển hạ tầng số, nền tảng số là nhiệm vụ hàng đầu, là giải pháp đột phá thúc đẩy sự phát triển chính quyền số, kinh tế số, xã hội số đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số. Thứ ba, xây dựng, phát triển dữ liệu số. Yếu tố quan trọng đầu tiên của bất kỳ quá trình chuyển đổi số nào chính là dữ liệu số. Thứ tư, phát triển ứng dụng số hóa (hoạt động số). Sự biểu hiện cụ thể của quá trình chuyển đổi số ở mỗi lĩnh vực chính là việc xác định mô hình chuyển đổi, lựa chọn các ứng dụng số (các phần mềm, dịch vụ CNTT, công cụ hỗ trợ…) để tổ chức hoạt số dựa trên các yếu tố hạ tầng số, nền tảng số, nguồn dữ liệu số, cơ sở pháp lý, đảm bảo an toàn, anh ninh thông tin, nguồn nhân lực…Việc phát triển ứng dụng số - hoạt động số cần được quan tâm triển khai thực hiện trên cả 3 trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. 


Ảnh: Gò Quao tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức về chyển đổi số.


Trong bối cảnh hiện nay, chuyển đổi số đang trở thành động lực lớn nhất tạo ra sự phát triển đột phá trên các mặt quản lý, kinh tế, xã hội. Mỗi địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần nhanh chóng hoạch định cho mình một chiến lược và kế hoạch hành động thực hiện chuyển đổi số phù hợp. Người đứng đầu mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hãy là người tư duy, lựa chọn định hướng, xác định mục tiêu, ra đề bài về chuyển đổi số và quan trọng hơn là luôn đồng hành trên hành trình chuyển đổi số./.